4.2.1 VFR COMMUNICATIE OP ONGECONTROLEERDE VLIEGVELDEN

Ongecontroleerd verkeer

Of verkeer gecontroleerd of ongecontroleerd is, hangt af van de luchtruimklassificatie waarin het vliegt. Zweefvliegers in klasse E en G luchtruim vliegen ongecontroleerd onder Visual Flight Rules. Zij zijn zelf verantwoordelijk voor separatie met andere vliegtuigen.

Er is een groot verschil tussen ‘verkeersleiding’ en ‘informatieverstrekking’. Verkeersleiding aan VFR-verkeer (zweefvliegers!) wordt alleen gegeven in klasse C en B luchtruim en alleen in uiterst urgente gevallen in klasse D. Als een verkeersleider een opdracht geeft, moet je die opvolgen. In alle andere gevallen wordt ‘flight information’ gegeven. Deze dienstverlening heet dan ook ‘flight information service’. Grondstations die alleen maar ‘information’ (mogen) geven, hebben als call-sign -xxx- RADIO of -xxx- INFORMATION. Alle andere grondstations (-xxx- TOWER, -xxx- APROACH, -xxx- RADAR) verlenen zowel ‘flight information service’ als ‘luchtverkeersleidingsdienst’.

Ligt een vliegveld in klasse G luchtruim, zoals bijvoorbeeld Drachten, Hoogeveen, Teuge, en Midden-Zeeland dan is het een ongecontroleerd veld. Het radio call-sign is -xxx- RADIO en de dienstverlening is informatievoorziening.

Wanneer je een vlucht naar een voor jouw onbekend vliegveld maakt, bestudeer je de AIP voordat je gaat vliegen. In de AIP vind je in Part 3 AERODROMES de gecontroleerde en ongecontroleerde vliegvelden van Nederland. Je vindt er onder andere kaarten met de noodzakelijke informatie over de aanvliegprocedures (het circuit) en het radiogebruik op elk vliegveld.

Klik je op vliegveld EHDR Drachten dan vind je daar bijvoorbeeld:

DE VFR FLIGHT PROCEDURES AND REGULATIONS

en onderaan de volgende kaarten:

VISUAL APPROACH CHART/VFR PROCEDURES van Drachten

Drachten AERODROME CHART

Zodra je op de grond of in het vliegtuig de radio gaat gebruiken ben je een zogenaamd “station”. De naam van je station is je vliegtuigregistratie, dus niet je wedstrijdregistratie! Nederlands geregistreerde vliegtuigen hebben een registratie beginnend met PH (“Papa Hotel”). Bij zweefvliegtuigen en motorzwevers volgt daarna een combinatie van drie of vier cijfers.

Op de zweefvliegkanalen: 122.480; 122.505; 123.355; 123.380; 123.505; 129.98; 130.130 mag Nederlands gesproken worden, maar de taal van de internationale radiotelefonie is Engels. Tegen officiële stations zoals Amsterdam Information, Eelde Tower en  DUTCH MIL Info gebruik je de Engelse taal.

Wanneer je op Drachten wilt landen dan roep je "Drachten radio" op kanaal 119.655 Je moet je aan de volgende basisvolgorde van een bericht houden.  

• Naam station dat je oproept (en eventueel een groet);
• Naam eigen station;
• Vliegtuigtype (Kies “glider” of “Touring Motor Glider”;
• Positie waar je je bevindt;
• Hoogte;
• Je boodschap . 

Na het zenden van je bericht krijg je een antwoord van dat station en dit antwoord dien je terug te lezen (een “read back”). Dat wil zeggen dat je bevestigt wat het station tegen je zegt en dat je de boodschap hebt begrepen of niet hebt begrepen.  

Het is heel belangrijk dat je aangeeft wanneer je een bericht niet hebt begrepen. In dat geval zeg je “SAY AGAIN” (herhaal bericht). 

Het gesprek kan er dan alsvolgt uitzien:

	DRACHTEN RADIO, PAPA HOTEL SEVEN THREE ONE
	PAPA HOTEL SEVEN THREE ONE, DRACHTEN RADIO, GO AHEAD

Zonder pauze geef je daarna je type vliegtuig, positie, hoogte en de reden van je oproep. 

Glider, VFR, 2 miles west of Drachten, at 1500 (one thousand, five hundred) feet, request landing information

De rest van je bericht ziet er dan als volgt uit: 

In het geval van ons voorbeeld zal Drachten Radio bijvoorbeeld als volgt antwoorden met:

boodschap

PH-731, DRACHTEN RADIO, RIGHT HAND CICUIT RUNWAY 25 WIND 190 DEGREES 12 KNOTS QNH 1013

Je leest een bericht als volgt terug; 

Read back

RIGHT HAND CICUIT RUNWAY 25 QNH 1013 PAPA HOTEL SEVEN THREE ONE

Laatste update september 2026