4.2.3 VFR-COMMUNICATIE MET EEN FLIGHT INFORMATION SERVICE

Het overgrote deel van een zweefvlucht speelt zich af in voor VFR-verkeer ongecontroleerd luchtruim. Klasse E of G luchtruim, dus. In dit luchtruim wordt geen verkeersleiding gegeven aan VFR-verkeer en er is ook geen noodzaak om permanent contact te hebben met de luchtverkeersleiding. 

Wel kan het handig zijn om contact te leggen met een Flight Information Center omdat je bijvoorbeeld wilt weten of een Restricted Area of een (militaire) CTR actief is (of niet). In Nederland wordt in klasse E en G luchtruim ‘flight information service’ gegeven door Dutch Mil Info (132.350 MHz), in het midden en oosten van het land, en door Amsterdam Information (124.300 MHz) in het westen. Oproepen en je vraag stellen gaat als volgt. Als voorbeeld nemen we de PH-1523, vliegend boven de Veluwe. De vlieger wil weten of Restricted Area EHR9 (De Harskamp) actief is.

Let op: Voor een eerste oproep aan Dutch Mil Info moet de actuele positie worden gemeld. Dit is een typisch Nederlands ‘speciaaltje’.

Je begint met oproepen op de gepubliceerde frequentie (132.350 MHz):

	DUTCH MIL INFO , GLIDER PH-1523 OVER APELDOORN
	PH-1523, DUTCH MIL INFO

Dan het antwoord van Dutch Mil Info:

PH-1523, ROGER, R9 IS ACTIVE, QNH 1023

R9 ACTIVE, QNH 1023, LEAVING THE FREQUENCY, PH-1523

Er is geen verplichting voor VFR-verkeer om contact te leggen en te onderhouden met een FIC. Het is zeer verstandig, ook voor zweefvliegers, om dat wel te doen in gebieden waar veel vliegverkeer is (bijvoorbeeld rondom regionale vliegvelden als Rotterdam, Eindhoven, Niederrhein, Münster of Dortmund) waarbij de kans op een airprox met bijvoorbeeld IFR-verkeer groot is, en in gebieden waar, door de complexiteit van het luchtruim, het risico van een airspace infringement aanwezig is. Contact leggen met een FIC omdat je flight information service wilt gaat als volgt. 

Als voorbeeld nemen we de PH-1274, op een vlucht van Hoogeveen naar Aken.

Let op: Voor een eerste oproep aan Dutch Mil Info moet de actuele positie worden gemeld. Dit is een typisch Nederlands ‘speciaaltje’.

Je begint met oproepen op de gepubliceerde frequentie (132.350 MHz):

	DUTCH MIL INFO , GLIDER PH-1274, OVER HOOGEVEEN
	PH-1274, DUTCH MIL INFO

     

	Aircraft Flight rules: Intension: Position: Altitude:	GLIDER VFR,  FROM HOOGEVEEN TO AKEN POSITION HOOGEVEEN 3700 FT,
	Request: Callsign:	REQUEST FLIGHT INFORMATION SERVICE PH-1274

Antwoord:

PH-1274, ROGER, QNH 1023, FLIGHT INFORMATION SERVICE

QNH 1023, PH-1274

 

Je kunt ook zelf info vragen:

PH-1274, REQUEST STATUS OF VOLKEL CTR

PH-1274, STANDBY

STANDING BY, PH-1274

PH-1274, VOLKEL IS NOT ACTIVE

VOLKEL NOT ACTIVE (ROGER), PH-1274

  

Afmelden bij een FIC gaat als volgt:

PH-1274, APPROACHING GERMAN AIRSPACE, LEAVING FREQUENCY

PH-1274, ROGER, FREQUENCY CHANGE APROVED

FREQUENCY CHANGE APPROVED, PH-1274

4.2.3.1 FREQUENCY MONITORING CODE (FMC) IN NEDERLAND (Listening squawk)

Specifiek ter voorkoming van luchtruimschendingen rondom Schiphol en Rotterdam geven Amsterdam Information en Rotterdam APP de mogelijkheid tot het uitluisteren van hun frequentie in het luchtruim onder de Schiphol TMA en in en onder de Rotterdam TMA.

Door een ‘Frequency Monitoring Code’ (FMC) in te voeren op de transponder wanneer je de frequentie uitluistert, weet de verkeersleiding dat jij meeluistert en kan ze, indien nodig, contact met je opnemen.

De FMC wordt ook wel ‘listening squawk’ genoemd en is enigszins vergelijkbaar met de Duitse ‘TMZ mit Hörbereitschaft’.

Voor vluchten onder de Schiphol TMA1 is de FMC-procedure verplicht. Dat betekent: Uitluisteren op de frequentie van Amsterdam Information (124.300 MHz) en 7020 squawken.

Bij het binnenvliegen van het gebied MOET je code 7020 op de transponder selecteren en de radio MONITOREN op de frequentie van Amsterdam Information, 124.300. “Monitoring” wil zeggen ALLEEN UITLUISTEREN en ALLEEN ANTWOORDEN ALS JE WORDT OPGEROEPEN. Dus NIET oproepen bij het binnenvliegen van het FMC-gebied. Bij het uitvliegen van het FMC-gebied ook NIET oproepen maar stil de frequentie verlaten en weer 7000 squawken.

Voor vluchten onder Rotterdam TMA1 en TMA2 is de FMC-procedure vrijwillig. Bij het binnenvliegen van het gebied mag je code 7020 op de transponder selecteren en de radio MONITOREN op de frequentie van Amsterdam Information, 124.300. “Monitoring” wil zeggen ALLEEN UITLUISTEREN en ALLEEN ANTWOORDEN ALS JE WORDT OPGEROEPEN. Dus NIET oproepen bij het binnenvliegen van het FMC-gebied. Bij het uitvliegen van het FMC-gebied ook NIET oproepen maar stil de frequentie verlaten en weer 7000 squawken.

Wanneer je IN de Rotterdam TMA1 of TMA2 vliegt, luister dan Rotterdam Approach op 122.990 uit. De bijbehorende ‘listening squawk’ voor deze frequentie is 7010.

Wil je ‘flight information service’ ontvangen in de TMZ dan kun je uiteraard ook gewoon contact leggen met Amsterdam Information en Rotterdam Approach. Je hebt dan two-way communication. De squawks blijven dezelfde 7020 en 7010. Niet vergeten je weer af te melden als je het gebied verlaat!

De FMC is primair bedoeld om luchtruimschendingen te voorkomen. Stel je vliegt bij Waddinxveen (Gouda) op 1500ft naar het noorden, je transponder squawkt 7020 en je luistert uit op 124.300:

PH-1138, AMSTERDAM INFORMATION, DO YOU READ?

AMSTERDAM INFORMATION, PH-1138

PH-1138, YOU WILL VIOLATE SCHIPHOL AIRSPACE, STAY BELOW 1200 FT, QNH 1021

WILCO, QNH 1021, PH-1138

Maar de FMC kan ook gebruikt worden om conflicten te vermijden. Stel dat je in de Rotterdam TMA1 vliegt, gebruik makend van de FMC (listening squawk). De squawk is dan 7010 en je monitort 122.990. NIET oproepen, alleen uitluisteren!

Mocht Rotterdam Approach je oproepen dan gaat dat als volgt:

PH-1055, ROTTERDAM APPROACH, DO YOU READ?

ROTTERDAM APPROACH, PH-1055

PH-1055, TRAFFIC INFORMATION, BOEING 737 AT YOUR 12 O'CLOCK 4 MILES, 1000 FT ABOVE, OPPOSITE DIRECTION, REPORT IN SIGHT

BOEING 737 IN SIGHT, PH-1055

PH-1055, STAY BELOW 3500 FT

WILCO BELOW 3500 FT

PH-1055, CLEAR OF TRAFFIC, CANCEL ALTITUDE RESTRICTION

ROGER, ALTITUDE RESTRICTION CANCELLED, PH-1055

TMZ MIT HÖRBEREITSCHAFT IN DUITSLAND

De TMZ mit Hörbereitschaft in Duitsland is primair in het leven geroepen om in klasse E luchtruim de luchtverkeersleiding de mogelijkheid te geven conflicten tussen VFR- en IFR-verkeer te vermijden. Het luchtruim blijft echter klasse E en is daarmee vrij toegankelijk voor VFR-zweefvliegers, -motorvliegers en ballonvaarders. Het is in feite een soort tussenstap van klasse E naar klasse D luchtruim.

Bij het doorvliegen van een TMZ mit Hörbereitschaft MOET je de ‘Hörbereitschaft code’ op de transponder selecteren en de radio MONITOREN op de uitluisterfrequentie. “Monitoring” wil zeggen ALLEEN UITLUISTEREN en ALLEEN ANTWOORDEN ALS JE WORDT OPGEROEPEN. Dus NIET oproepen, bij het binnenvliegen van de TMZ. Bij het uitvliegen van de TMZ ook NIET oproepen maar stil de frequentie verlaten en weer 7000 squawken.

Stel dat je de Münster TMZ wilt doorvliegen, gebruik makend van de Hörbereitschaft. Je vliegt de TMZ binnen, je squawkt 6104 en je monitort 129.300, dus NIET oproepen, alleen uitluisteren! Mocht Langen Radar je oproepen dan gaat dat als volgt:

PH-976, LANGEN RADER, DO YOU READ?

LANGEN RADER, PH-976

PH-976, REGIONAL JET AT YOUR 9 O'CLOCK, 1 MILE, 5000 FT, FROM LEFT TO RIGHT, REPORT IN SIGHT

TRAFFIC IN SIGHT, PH-976

PH-976, ARE YOU ABLE TO STAY BELOW 4500 FT?

AFFIRM, WILL STAY BELOW 4500 FT, PH-976

PH-976, CLAIR OF TRAFFIC, RESUME OWN NAVIGATION, THANKS FOR YOUR CO-OPERATION

OWN NAVIGATION, PH-976

Het luchtruim rondom Niederrhein vereist extra aandacht. Het is er druk en vanwege het kleine stukje klasse D luchtruim tussen Goch en de noordkant van de CTR ook nog complex.

Je kunt in een situatie verzeild raken dat je met meerdere verkeersleiders tegelijk zou moeten praten (Langen Information, Langen Radar en Niederrhein Tower). Dat is in een zweefvliegtuig ondoenlijk, zeker als je niet in het bezit bent van een radiobevoegdheid. Bedenk dus vooraf goed hoe je wilt vliegen, wanneer je welke verkeersleiding oproept en wat je precies van ze wil. Het goede nieuws is dat iedereen in het Niederrhein-gebied zich daarvan bewust is en dat alle verkeersleiders je zullen proberen te helpen.

Hieronder zie je een overzicht met de gebieden voor Listening Squawk Met Ho2rbereitschaft voor Duitsland,, met de kanttekening dat de recente VFR kaart altijd leidend is.

Laatste update september 2026